Teknik Referans
Toz boyada ne, hangi aralıkta olmalı?
Film kalınlığı hedef aralıkları
Film kalınlığı tek bir değer değil aralık olarak tanımlanmalıdır. Toz boya elektrostatik tutunduğu için keskin kenarlarda düzlem yüzeye göre daha fazla, derin cep ve kafes bölgelerinde (Faraday kafesi etkisi) daha az birikir. Alt sınır korozyon direncini güvence altına alır; üst sınır gereksiz kalınlığı ve büküm bölgelerindeki çatlama riskini engeller.
| Kullanım ortamı | Hedef aralık | Reçine önerisi | Tipik uygulama |
|---|---|---|---|
| İç mekân, düşük temas | 60–70 µm | Epoksi-poliester hibrit | Raf sistemi, kabin iç paneli, dekoratif eleman |
| İç mekân, yoğun kullanım | 70–80 µm | Epoksi-poliester hibrit | Ofis mobilyası, makine kaportası, dolap gövdesi |
| Dış mekân, standart | 80–100 µm | Poliester | Doğrama, korkuluk, ferforje, aydınlatma gövdesi |
| Dış mekân, uzun ömür | 80–120 µm | Süper dayanımlı poliester | Giydirme cephe, uzun garantili projeler |
| Kıyı / tuzlu ortam | 100–120 µm | Poliester (+ galvaniz) | Deniz etkisine açık dış mekân ürünleri |
| Elektrik panosu / kabin | 60–80 µm | Hibrit, ince dokulu | RAL 7035 + yapısal yüzey (sektör standardı) |
Reçine tipleri ve kullanım alanları
Reçine, toz boyanın dış mekân davranışını belirleyen en önemli parametredir. Yanlış reçine seçimi doğru renk ve doğru kalınlıkla telafi edilemez.
| Reçine tipi | Güçlü yönü | Zayıf yönü | Uygun kullanım |
|---|---|---|---|
| Poliester | Yüksek UV dayanımı, renk ve parlaklık sabitliği | Kimyasal direnci epoksiden düşük | Dış mekân: doğrama, cephe, ferforje, direk |
| Süper dayanımlı poliester | En yüksek UV ve hava koşulu dayanımı | Maliyeti daha yüksek | Prestij cephe, uzun garantili dış mekân, UV'ye hassas renkler |
| Epoksi | Çok iyi kimyasal ve korozyon direnci | UV altında tebeşirlenir ve matlaşır | Yalnızca iç mekân: pano içi, boru, makine aksamı |
| Epoksi-poliester (hibrit) | Dengeli performans, ekonomik | Dış mekânda poliesterin gerisinde | İç mekân mobilya, raf, kabin, elektrik panosu |
Yüzey (doku) seçenekleri
Yüzey dokusu teknik bir karar olduğu kadar tasarım kararıdır; aynı RAL kodu farklı yüzeylerde belirgin biçimde farklı görünür.
| Yüzey | Görünüm | Güçlü yönü | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Mat | Düz, yansıma düşük | Parmak izini ve küçük dalgalanmaları gizler | Çizik mat yüzeyde parlak iz bırakır |
| Yarı mat | Hafif yansıma | Mat ile parlak arası denge | Geniş yüzeylerde ton algısı ışığa göre değişir |
| Parlak | Yüksek yansıma | Renk derinliğini artırır | Her kusuru ve parmak izini gösterir |
| Dokulu (yapısal) | İnce taneli doku | Kaynak izi ve düzgünsüzlüğü maskeler, çiziğe affedici | Hassas renk karşılaştırmasında ton farklı algılanır |
| Metalik | Metalik parlaklık | Alüminyum/metal görünümü verir | Lokal rötuş yapılamaz; parça tek seferde boyanır |
Malzeme uygunluğu
Toz boya için iki koşul gerekir: yüzeyin elektrik yükünü taşıyabilmesi ve malzemenin 180–200 °C'yi deforme olmadan kaldırması.
| Malzeme | Uygunluk | Ön işlem rejimi | Not |
|---|---|---|---|
| Soğuk/sıcak haddelenmiş çelik | Uygun | Demir veya çinko fosfat | En yaygın uygulama alanı |
| Alüminyum (profil, plaka, döküm) | Uygun | Krom-free (Ti/Zr esaslı) | Ön işlem–boyama arası süre kontrollü tutulur |
| Elektro-galvaniz sac | Uygun | Galvanize özel rejim | Ayrı bildirilmeli, karışık gönderilmemeli |
| Sıcak daldırma galvaniz | Uygun (duplex) | Galvanize özel rejim | En yüksek korozyon direnci; beyaz pas kontrolü gerekir |
| Paslanmaz çelik | Uygun | Yüzey pürüzlendirme gerekir | Çelikle aynı hatta işlenmemeli (pas lekesi riski) |
| Pik / alüminyum döküm | Uygun (dikkatli) | Tam kurutma zorunlu | Yüzey gözenekleri kraterlenme yapabilir |
| Ahşap, plastik, kompozit | Uygun değil | — | Fırın rejimini kaldırmaz |
| Isıl işlem görmüş parça | Koşullu | — | 200 °C'de sertlik kaybı olabilir; bildirilmelidir |
Ön işlem kademeleri ve eksikliğinin sonucu
Toz boya kusurlarının büyük bölümü boyanın altından çıkar. Her kademenin atlanması belirli bir kusuru doğurur.
| Kademe | İşlevi | Eksik kalırsa oluşan kusur |
|---|---|---|
| Yağ alma | Yağ, gres, kesme sıvısı ve el terini uzaklaştırır | Kabarma, soyulma |
| Kademeli durulama | Alkali kalıntının taşınmasını önler | Dönüşüm kaplaması oluşmaz |
| Dönüşüm kaplaması | Boyanın kenetleneceği mikro yapıyı oluşturur | Zayıf yapışma, film altı korozyon yayılması |
| Deiyonize son durulama | Klorür ve mineral tuzlarını giderir | Noktasal pas lekesi, hızlanan korozyon |
| Kurutma | Yüzey ve kapalı hacimlerdeki nemi alır | İğne deliği (pinhole), kraterlenme |
Kusur teşhis tablosu
Kusurun kaynağını bilmek onu tekrarlamamanın tek yoludur. Sahada en sık görülen kusurların kök nedenleri:
| Kusur | Görünüş | En olası kök neden |
|---|---|---|
| Kabarma (blistering) | Film altında içi boş kabarcıklar | Yetersiz yağ alma veya yüzeyde kalan nem |
| Soyulma (delamination) | Film tabaka hâlinde kalkıyor | Dönüşüm kaplamasının oluşmaması |
| Krater (crater) | Merkezden dışa yayılan çukurlu daireler | Silikon veya yağ bulaşığı |
| İğne deliği (pinhole) | İğne batmış gibi küçük delikler | Yüzeyde / döküm gözeneğinde kalan nem veya hava |
| Portakal kabuğu | Dalgalı doku | Aşırı film kalınlığı veya eksik pişirme |
| Eksik örtücülük | Alt zemin boya altından görünüyor | İnce film + şeffaf karakterli pigment |
| Filiform korozyon | Kenardan iplik gibi ilerleyen izler | Yetersiz ön işlem + kesim kenarı |
| Noktasal pas lekesi | Dağınık küçük pas noktaları | Durulamada kalan klorür veya demir bulaşığı |
| Renk / ton sapması | Parçalar arası ton farkı | Farklı toz partisi (lot) kullanımı |
| Kenar dökülmesi | Büküm ve köşelerde film kırılması | Aşırı kalın film veya boyadan sonra büküm |
Pişirme ve uygulama parametreleri
Aşağıdaki değerler sektörde yaygın kullanılan tipik aralıklardır. Kesin parametreler toz tipine, parça kesitine ve geometriye göre belirlenir.
| Parametre | Tipik değer | Neden belirleyici |
|---|---|---|
| Pişirme sıcaklığı | 180–200 °C | Filmin erimesi ve çapraz bağlanması için gereken eşik |
| Belirleyici sıcaklık | Parça metal sıcaklığı (fırın havası değil) | Kalın kesitli parça hedefe geç ulaşır, süre uzatılır |
| Uygulama gerilimi | 40–100 kV | Yüksek kV sarma etkisini artırır ama Faraday bölgelerini kötüleştirir |
| Faraday bölgeleri | Düşük kV + yakın mesafe | Delikli sac, kafes ve derin ceplerde kapsamayı iyileştirir |
| Film kalınlığı | 60–120 µm | Alt sınır korozyon, üst sınır esneklik açısından kritik |
| Ton tutarlılığı | Sipariş başına tek toz lotu | Partiler arası ton farkını önlemenin tek pratik yolu |
RAL renk gruplarının UV dayanımı
Bir rengin dış mekân davranışını belirleyen şey rengin kendisi değil, o rengi üreten pigmentin kimyasal yapısıdır. İnorganik pigmentler (metal oksitler) UV’ye doğası gereği dayanıklıdır; organik pigmentler daha parlak renk verir ama UV altında daha hızlı bozulur.
| Seri | Grup | Renk sayısı | UV dayanımı | Dış mekân önerisi |
|---|---|---|---|---|
| RAL 1000 serisi | Sarı Tonları | 30 | Orta | Süper dayanımlı önerilir |
| RAL 2000 serisi | Turuncu Tonları | 13 | Düşük–orta | Süper dayanımlı önerilir |
| RAL 3000 serisi | Kırmızı Tonları | 25 | Düşük–orta | Süper dayanımlı önerilir |
| RAL 4000 serisi | Mor Tonları | 12 | Düşük | Süper dayanımlı önerilir |
| RAL 5000 serisi | Mavi Tonları | 25 | Yüksek | Standart poliester yeterli |
| RAL 6000 serisi | Yeşil Tonları | 36 | Yüksek | Standart poliester yeterli |
| RAL 7000 serisi | Gri Tonları | 38 | Çok yüksek | Standart poliester yeterli |
| RAL 8000 serisi | Kahverengi Tonları | 20 | Çok yüksek | Standart poliester yeterli |
| RAL 9000 serisi | Beyaz & Siyah Tonları | 14 | Çok yüksek | Standart poliester yeterli |
Kontrol listesi
Parçanızı göndermeden önce
Aşağıdakiler boya kalitesini en çok etkileyen ve imalat tarafında en kolay uygulanabilen müdahaleler. Hattın telafi edemediği durumlar bunlar.
- Kaynak çapağı ve keskin burr alınmış
- Görünür kaynak dikişleri taşlanmış
- Yapışkan etiket, bant ve kalem izleri sökülmüş
- Silikon bulaşığı varsa bildirilmiş
- Kapalı kutu profillerde drenaj deliği açılmış
- Kesim ve delik işlemleri tamamlanmış
- Büküm işlemleri tamamlanmış
- Paslanmaz / çelik / galvaniz ayrı gönderilmiş
- Maskelenecek yüzeyler parça resminde işaretlenmiş
- RAL kodu, yüzey tipi ve kullanım ortamı belirtilmiş
Devamı
Konuyu derinleştiren yazılar
Bu tablolardaki değerlerin arkasındaki mantığı rehber yazılarında ayrıntılı anlattık.
Bu sayfadaki sayısal aralıklar (film kalınlığı, pişirme sıcaklığı, uygulama gerilimi) sektörde yaygın kullanılan tipik değerlerdir ve bir şartname yerine geçmez. Kendi parçanız için geçerli değerler malzeme, kesit kalınlığı, geometri, toz tipi ve kullanım ortamına göre değişir. Kesin parametreleri sipariş aşamasında birlikte belirliyoruz.
Şartnamenizi bu tablolarla karşılaştıralım
Projenizin teknik şartnamesini paylaşın; hangi maddeleri karşılayabildiğimizi, hangilerinin ek test veya farklı kapsam gerektirdiğini madde madde söyleriz.
- Telefon
- +90 533 701 41 45
- Tesis
- Sultanbeyli / İstanbul